SINIF YÖNETİMİ VE BOYUTLARI

2009-11-06 21:29:00

Sınıf Yönetimi ve Boyutları

Sınıf  yönetimi,  eğitim  yönetimi  sıradizininin  ilk  ve  temel  basamağıdır. Sınıf,  öğrencilerle  yüzyüze  olunan  bir  yerdir.  Eğitimin  hedefi  olan  öğrenci davranışının  oluşması  burada  başlar.  Eğitim  için  gerekli  birincil  kaynaklar  olan öğrenci,  öğretmen,  program,  kaynaklar,  sınıfın  içindedir.  Eğitim  yönetiminin kalitesi, büyük ölçüde, sınıf yönetiminin kalitesine bağlıdır.

Etkili  bir  eğitimin  değişkenleri  arasında  en  çok  yer  kaplayanlar,  sınıf yönetimine  ilişkin  özelliklerdir:  Sınıf  iklimi,  etkileşim  düzeni,  iyi  ilişkiler, öğrenci katılımı, örgütleme, davranış düzeni (Brophy,  1988: 2, Harris,  1991: 817; Chiang, 1991: 2001).

Sınıf  yönetimi,  sınıf  yaşamının  bir  orkestra  gibi  yönetilmesidir  (Lemlech, 1988: 3): içinde öğrenmenin gerçekleştiği  bir çevrenin oluşturulabilmesi için gerekli olanak ve süreçlerin,  öğrenme düzeninin, ortamının,  kurallarının  sağlanması, sürdürülmesidir  (Brophy,  1988:  2; Montero-Sieburth,  1989: 4; Doyle,  1986: 394); öğretmen ve öğrencilerin çalışma  engellerinin  en  aza  indirilmesi,  öğretim zamanının  uygun  kullanılması,  etkinliklere  öğrencilerin  katılımının  sağlanmasıdır (Kearney  and  Others,  1985:  19);  sınıftaki  kaynaklann,  insanlann,  zamanın yönetimidir (Haigh, 1990: 13).

Sınıf yönetimi etkinliklerinin bir boyutunu, sınıf ortamının fiziksel düzenine ilişkin olanlar oluşturur: Sınıfın genişliği, sınıf alanının çeşitli etkinliklerin  yapımı için  bölümlenmesi,  ısı,  ışık,  gürültü  düzenekleri,  renkler,  temizlik,  estetik,  eğitsel araçlar,  oturma  düzeni,  öğrencilerin  gruplanması,  bunlann  başlıcalandır.  Fiziksel düzenlemeler,  öğrencinin  rahat  etmesini  sağlamak,  okul  ve  sınıfın  çekiciliğini artırarak  öğrencinin okula isteyerek gelmesini gerçekleştirmek öğrenmeyi kolaylaştırmak  amaçlan  için  yapılır.  "Eğitim"  olarak  tanımlanan  davranış değişikliği, uygun ortamlarda gerçekleşir.

Sınıf  yönetiminin ikinci boyutunu plan-program etkinlikleri oluşturur. Amaçlar esas alınarak, yıllık, ünite, günlük  planların yapılması,  kaynakların  belirlenip dağılımının  sağlanması,  iş ve işlem  süreçlerinin  belirlenmesi,  araç  sağlama, yöntem  seçme,  öğrenci  özelliklerini  belirleme,  gelişimlerini  izleme  ve değerlendirme, öğrenci katılımını düzenleme, bu grupta ele alınabilir. Bu etkinlikler, geçmişi  ve  var  olan  durumu  ele  alarak  geleceği  görme  ve  şekillendirme  amaçlı çabalar olarak görülebilir.

Üçüncü  boyut,  zaman  düzenine  yönelik  etkinliklerdir.  Etkili  öğretim, öğrenmeye  ayrılan  zamanın  çokluğuna  ve  etkili  kullanımına  bağlıdır  (Montero-Sieburth,  1989:  11;  Morris,  1990:  81).  Sınıf  içinde  geçirilen  zamanın çeşitli etkinliklere dağılımı, zamanın ders dışı ve bozucu etkinliklerle  harcanmaması, sıkıcılığın önlenmesi, öğrencinin zamanının çoğunu okulda-sınıfta geçirmesinin sağlanması, devamsızlığın ve okul-dan  ayrılmaların önlenmesi, bu boyut içinde görülebilir.

Sınıf  yönetiminin  dördüncü  boyutunu  ilişki  düzenlemeleri  oluşturur.  Sınıf kurallarının  belirlenip  öğrencilere  benimsetilmesi,  sınıf  yaşamının kolaylaştırılmasına yönelik  öğrenci-öğrenci, öğrenci-öğretmen  ilişki  düzenlemeleri, özellikle, bir sonraki boyut olan davranışı da şekillendirici etkinliklerdir.

Beşinci boyut, davranış düzenlemelerinden oluşur. Sınıf ortamının istenen davranışı sağlayabilir  hale getirilmesi, sınıf ikliminin olumlulaştırılması,  sorunların, ortaya  çıkmadan  önce  tahmin  edilmesi  yoluyla  istenmeyen  davranışların önlenmesi,  sınıf  kurallarına  uyulmasının  sağlanması,  yapılmış  olan  istenmeyen davranışların  değiştirilmesi bu boyuta ilişkin olarak söylenebilir. Sınıf yönetimi, başka açılardan da boyutlanabilir.

 

2626
0
0
Yorum Yaz